Ustawa 12 tablic
Posted on June 6, 2008
Filed Under Rzymskie |
Ustawa 12 tablic wprowadziła :
- obowiązkową procedurę sądową (zerwała z dotychczasową samopomocą).
- świadczyła o przewadze prawa świeckiego.
- kto powoływał się na świadka musiał owego świadka samemu dostarczyć do sądu (gdy świadek był oporny mógł przez trzy kolejne dni i noce wyć pod jego domem, by zmusić go do stawienia się na sprawie).
- zwiększenie uprawnień stron w procesie.
- pojawiły się przepisy handlowe i regulujące obrót z zagranicą.
- uznawała nieograniczoną własność, chroniąc głównie własność rolną. Była wyrazem interesów społeczeństwa agrarnego, jakim w tym czasie był Rzym (kto kradł nocą zboże był skazywany na śmierć jak podpalacz).
- przyznawała swobodę sporządzania testamentów.
- wprowadziła bardzo rygorystyczne przepisy o długach. Niewypłacalny dłużnik mógł być więziony w prywatnym więzieniu. Mógł zostać zabity przez wierzyciela. Jednak procenty od wierzytelności ograniczono do 8⅓ % w skali rocznej.
- potwierdzała istnienie rodziny patriarchalnej z silną, nieograniczoną władzą ojca.
- w systemie kar uznawała zasadę odwetu (talio) oraz kar pieniężnych.
- uznawała istniejący podział na bogatych i biednych.
- zawierała przepisy z zakresu prawa sakralnego.
- gwarantowała suwerenność narodu rzymskiego.
- podkreślała wolność i równość obywateli wobec prawa.
- zawierała przepisy higieniczne.
Ustawa 12 tablic jest skodyfikowanym prawem zwyczajowym. Była daleka od nowatorstwa ale stworzyła parasol ochronny nad Plebejuszami, zapobiegała arbitralnym decyzjom urzędników i sądów patrycjuszowskich. Po jej wydaniu prawo rzymskie rozwijało się już jako wykładnia Ustawy 12 tablic.