Rodzaje konstytucji cesarskich
Posted on June 28, 2008
Filed Under Rzymskie |
Rodzaje konstytucji cesarskich :
- edykty – akty imperatywne, zarządzenia cesarza dla wszystkich magistratów zawierające interpretacje ustaw i uchwał senatu. Wynikały z ius edicendi i posiadały moc obowiązującą na całym terytorium imperium. W przeciwieństwie do edyktów magistratur nie stanowiły one przyrzeczenia sprawowania władzy.
- mandaty – instrukcje dla namiestników prowincji wiążące ogół ludności na danym terenie.
- dekrety – wyroki sądu cesarskiego, zwykle odwołania (apelacje) oraz w pierwszej instancji w sprawach wielkiej wagi. Zawierały orzeczenie i interpretację ustawy.
- reskrypty – odpowiedzi cesarza na zapytania urzędników lub stron postępowania Sądowego wydawane w odrębnym piśmie lub na marginesie tekstu do cesarza (rodzaj adnotacji). Pytania te dotyczyły kwestii prawnych, zaś cesarz wydawał w reskrypcie swoją opinię. Jednak reskrypty miały charakter warunkowy. Wiązały sędziego pod warunkiem, że sprawa rzeczywiście wygląda tak, jak to strona przedstawiła cesarzowi w skierowanym do niego piśmie.
edykty , mandaty – akty prawa publicznego ustanawiane na czas kadencji, panowania.
dekrety , reskrypty – akty prawa prywatnego obowiązujące cały czas.
W okresie dominatu konstytucje cesarskie zanikają. Moc prawotwórczą posiadają tylko edykty cesarskie – leges edictales